Kraśnicki - malinowy powiat!

Zabytki

Najcenniejsze obiekty zabytkowe zachowały się w Kraśniku – centrum powiatu.
 
1. Kościół parafialny w WNMP o XV-wiecznym gotyckim rodowodzie, później przebudowany,  z renesansowymi nagrobkami Tęczyńskich wykonywanymi w warsztatach znanych włoskich mistrzów, renesansowym ołtarzem głównym i XVII wiecznymi stallami. Kościół jest częścią Klasztoru Kanoników Regularnych z XV w., rozbudowanego w XVII i XVIII w.
2. Dwie Bóżnice z XVII i XIX w. z ocalałą bimą i fragmentami polichromii.
3. Barokowy kościół szpitalny św. Ducha z rokokowym wyposażeniem. Tuż obok zachował się drewniany szpital dla ubogich z XVIII w., zwany obecnie dworkiem modrzewiowym.
4. Wzgórze zamkowe z zachowanymi fosami, kryjące siedziby dawnych właścicieli miasta.
5. Rynek zbudowany w układzie czworobocznym z częściowo zachowaną zabudową sięgającą XIX w.

Na terenie  powiatu zachowane najstarsze obiekty mają przeważnie charakter sakralny:

• drewniany kościół filialny o konstrukcji zrębowej, ufundowany w 1740 r. przez Jana Tomasza Morsztyna w Annopolu,
• drewniany kościół parafialny z lat 1730-48 we wsi Dzierzkowice z późnobarokowym i rokokowym wyposażeniem wnętrza,
• drewniany kościół w Rzeczycy Księżej, ufundowany przez kanoników regularnych z Kraśnika sięgający 1742 roku, z bogato zdobionym wnętrzem z połowy XIX w,
• kościół z drugiej połowy XVIII w. w Urzędowie z barokowym wyposażeniem wnętrza,
• drewniany kościół parafialny z 1722 w Rzeczycy Ziemiańskiej wraz z zabytkową dzwonnicą
• drewniany kościół z XVII wieku w Borowie, gm. Annopol.
• późnoklasycystyczny  kościół z połowy XIX wieku w Zakrzówku,
• murowany kościół  z połowy XVII w. w Wilkołazie,
• murowany kościół z 1628r. w Popkowicach (gm. Urzędów)

Ewenementem w skali kraju jest  tak zwana „trójkątna” kaplica w Stróży.  Murowana, późnobarokowa (z lat 1766-67) kaplica zbudowana jest na rzucie trójkąta z zaokrąglonymi narożami i kwadratową kruchtą od frontu.

Z obiektów niesakralnych warto wymienić zespół pałacowy Prażmowskich i Suchodolskich w Gościeradowie wraz z parkiem i zachowanym spichlerzem murowanym z II poł. XVIIIw. W obiektach mieści się obecnie Dom Pomocy Społecznej dla osób z upośledzeniem umysłowym  i ośrodek rehabilitacyjny.

Podobną funkcję pełni XVII-wieczny zespół dworsko-parkowy w Olbięcinie. W rozległym parku rosną rzadkie drzewa korkowiec amurski, grójeczniki japońskie i lipa krymska.

Parki podworskie z ciekawym, niejednokrotnie zabytkowym drzewostanem zachowały się między innymi w Moniakach, Skorczycach, Dzierzkowicach, Popkowicach, Sosnowej Woli, Wilkołazie i  Stróży.
Z zabytków archeologicznych warto zobaczyć jedyne w okolicy dobrze zachowane grodzisko wczesnośredniowieczne z XVIII-IX w.- w Leszczynie koło Urzędowa oraz ślady zamczysk w Kraśniku i Dzierzkowicach .

Ciekawe obiekty kwalifikujące się do ochrony zabytkowej to stare młyny, tradycyjne obiekty mieszkalne i gospodarcze, jako przykłady zabudowy wiejskiej i małomiasteczkowej oraz kapliczki i krzyże przydrożne.

Na terenie gminy Urzędów na uwagę zasługuje sanktuarium św. Otylii w Urzędowie. Kapliczka, pochodząca z 1890 r. stanowi unikalne miejsce sakralne. Jest drewniana i skromna. Jednocześnie w swej prostocie piękna, zwłaszcza w oprawie wiodącej do niej alei lipowej z figurkami świętych i otaczających ją łąk i lasów. Wierni z okolicznych miejscowości przybywają tu, by poprzez modlitwę oczyścić swą duszę i uleczyć ciało dzięki wodzie z bijącego tu źródełka. Wiara ludu mówi, że czysta, źródlana woda koi dolegliwości oczu i gardła.

Niemymi świadkami historii są cmentarze i mogiły wojenne, poczynając od powstania styczniowego, wreszcie nagrobki na cmentarzach, w tym klasycystyczne z przełomu XVIII i XIX w.- ciekawe, stylowe przykłady małej architektury. Cmentarze wojenne z I wojny światowej zachowały się m.in. we wsi Boby (gm Urzędów), w gm. Dzierzkowice (tzw. „Wolski Bór”) oraz w Kraśniku w okolicy stacji kolejowej. Na końcu wsi Bęczyn zachowały się dwie zbiorowe mogiły wojenne z I wojny światowej. Na cmentarzu w Blinowie znajduje się mogiła i pomnik powstańca z 1863r. Adama Remiszewskiego.

Wśród cmentarzy wyróżniają się kirkuty, upamiętniające tragiczną zagładę społeczności żydowskiej podczas II wojny światowej. Na terenie powiatu zachowały się kirkuty w Kraśniku (3), Annopolu ( w tym 12 macew z okresu międzywojennego) i Urzędowie oraz szczątkowo w Zakrzówku

Świadectwem tragicznych wydarzeń, jakie rozegrały się na naszym terenie są zbiorowe mogiły ofiar niemieckiej pacyfikacji z 1944 roku w Borowie (806 ofiar) oraz we wsi Szczecyn, gdzie z rąk okupanta faszystowskiego zginęło  216 mieszkańców.

logo Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji

Informacja o dofinansowaniu ze środków Ministra Administracji i Cyfryzacji

Projekt "Budowa serwisu internetowego Powiatu Kraśnickiego" współfinansowany przez Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji w ramach konkursu: Dofinansowanie budowy lub dostosowania stron internetowych podmiotów realizujących zadania publiczne do potrzeb osób niepełnosprawnych.